Kullanılmayan Yıllık İzinlerin Parası Alınır mı? Yıllık İzin Ücreti

Yıllık İzin Hakkı ve Hukuki Niteliği

Yıllık ücretli izin; Anayasa’nın 50. maddesinde güvence altına alınan dinlenme hakkının iş hukukundaki karşılığıdır ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İzin hakkından vazgeçilemez; işçi ile işveren anlaşsa dahi izin, çalışma ilişkisi devam ederken paraya çevrilemez. Bu kuralın tek istisnası, sözleşmenin sona ermesidir: fesih anında kullanılmamış tüm izinler ücret alacağına dönüşür.

İzne hak kazanmak için işçinin, işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Her hizmet yılına ait izin, gelecek hizmet yılı içinde kullanılır; kullanılmaması hakkı ortadan kaldırmaz, izinler birikir.

Yıllık İzin Süreleri: 14-20-26 Gün

Bu süreler asgaridir; iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; 14 günlük izin kullanan işçinin izni, araya giren hafta tatilleriyle fiilen daha uzun sürer. Beş yılını dolduran işçinin 20 günlük izne hangi yıl hak kazanacağı uygulamada karıştırılır: Yargıtay uygulamasına göre 20 günlük süre, 6. hizmet yılının sonunda hak kazanılan izinden itibaren uygulanır.

Bir Yıllık Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır?

İzne esas bir yıllık süre; işçinin aynı işverene ait bir veya birden fazla işyerinde geçen çalışmaları birleştirilerek hesaplanır. Şu süreler çalışılmış gibi izne esas kıdeme dahildir: yıllık izinde geçen günler, kadın işçilerin doğum öncesi ve sonrası çalıştırılmadıkları yasal süreler, hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günlerin ihbar süresine 6 hafta eklenmesiyle bulunan kısmı, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günleri. Ücretsiz izinde geçen süreler ise kural olarak izne esas kıdemden sayılmaz. Kıdemin doğru tespiti; izinle birlikte kıdem tazminatını da etkiler; ayrıntılar için kıdem tazminatı hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

İznin Ücrete Dönüşmesi: Fesih Şartı

4857 sayılı Kanun’un 59. maddesi uyarınca; iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. “Herhangi bir neden” ifadesi geniş yorumlanır:

• İşveren feshi (haklı veya haksız), işçinin istifası, haklı nedenle işçi feshi, emeklilik, ikale ve işçinin ölümü hallerinin tamamında izin ücreti ödenir.
• İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yaptığı haklı fesihte dahi izin ücreti alacağı doğar; bu yönüyle izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatından ayrılır. Fesih türlerinin karşılaştırması için işçilik alacakları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İzin Ücreti Hesaplama 2026

İzin ücreti; fesih tarihindeki son çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır; fazla mesai, prim gibi ekler hesaba katılmaz. Formül: (aylık brüt ücret / 30) x kullanılmayan izin günü sayısı.

Örnek 1: Son brüt ücreti 45.000 TL olan ve 24 gün birikmiş izni bulunan işçi: (45.000 / 30) x 24 = 36.000 TL brüt izin ücreti.

Örnek 2 – Asgari ücretli: 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL’dir; günlük brüt 1.101 TL. 14 gün izni birikmiş işçi: 1.101 x 14 = 15.414 TL brüt.

Örnek 3 – Uzun kıdem: 12 yıllık çalışmasında hiç izin kullandırılmayan işçinin birikimi: ilk 5 yıl x 14 gün + sonraki 7 yıl x 20 gün = 70 + 140 = 210 gün. Son brüt ücreti 60.000 TL ise: 2.000 x 210 = 420.000 TL brüt izin ücreti alacağı doğar. İzin ücretinden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir; net tutar buna göre belirlenir.

İspat Yükü: İzin Defteri ve Belgeler

Yıllık izinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir. İşveren bu ispatı; işçinin imzasını taşıyan izin defteri, izin talep ve onay formları veya eşdeğer yazılı kayıtlarla yapmak zorundadır. Uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar:

• İmzasız izin çizelgeleri ve salt işveren beyanı ispat için yeterli değildir.
• Bordroda izinli görünen dönemde işçinin fiilen çalıştığı; giriş-çıkış kayıtları, e-posta trafiği ve tanıkla ortaya konulabilir.
• İşten çıkışta toplu olarak imzalatılan geçmişe dönük izin formları, hayatın olağan akışına aykırılık yönünden mahkemece denetlenir.
• Yazılı delille kanıtlanamayan dönemler için izinler kullandırılmamış kabul edilir ve ücrete hükmedilir.

İzin Kullandırma Esasları ve Bölünme

Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü 10 günden az olmamak üzere kalan kısım istenildiği kadar parçaya bölünebilir. İşveren; izin dönemini işin gereklerine göre belirleme yetkisine sahip olsa da, izni tamamen kullandırmama veya sürekli erteleme hakkına sahip değildir. İzin süresince işçi çalıştırılamaz; izinli işçinin başka bir işte ücret karşılığı çalıştığı anlaşılırsa izin ücreti geri alınabilir. İzne çıkan işçiye izin dönemine ait ücreti peşin ödenir. Yol izni talep eden ve iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olan işçiye, istemi halinde toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur.

Yargıtay Kararları Işığında İzin Ücreti

Sık Sorulan Sorular

Yasal Dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu m. 53: Yıllık izin hakkı ve süreleri
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 54: İzne hak kazanma ve bir yıllık sürenin hesabı
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 56: İznin uygulanması ve bölünmesi
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 59: Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti ve 5 yıllık zamanaşımı
• Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği: İzin kurulu, izin defteri ve uygulama esasları