İştirak Nafakası Nedir? Miktarlar ve Hesaplama 2026
İştirak nafakası, boşanmadan sonra velayeti almayan ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine gücü oranında katılmak için ödediği nafakadır (TMK m. 182/2). Kusur aranmaz. Çocuk 18 yaşını doldurana kadar her ay peşin ödenir.
Miktar için sabit bir formül yoktur. Hakim çocuğun ihtiyaçlarını ve iki ebeveynin gelirini birlikte değerlendirir. Kararda yıllık artış oranı yazılırsa nafaka her yıl kendiliğinden artar.
İştirak Nafakası 2026: Çocuk İçin Ödenen Nafaka ve Hesaplama
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- İştirak Nafakası Nedir?
- İştirak Nafakasının Şartları
- İştirak Nafakası Hesaplama: Hakim Neye Bakar?
- Örnek İştirak Nafakası Hesabı
- İştirak Nafakası Nasıl Talep Edilir?
- Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
- Özel Durumlarda Çocuk Nafakası
- Artış Oranı ve Nafaka Artırımı
- Nafakanın İndirilmesi veya Kaldırılması
- İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur?
- Yargıtay Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
Av. Hilal Beşevli Uğurlu Görüşü
İştirak nafakası davalarında en büyük hata, çocuğun gerçek giderlerini belgelememektir. Okul, servis, kurs ve sağlık masrafı dosyaya girmezse hakim düşük bir tutar belirler. İkinci hata ise artış oranını talep etmemektir. Artış oranı olmayan nafaka birkaç yıl içinde anlamını yitirir. Bu nedenle dilekçeyi çocuğun bir aylık bütçesi gibi hazırlamak gerekir.
İştirak Nafakası Nedir?
Anne ve baba, çocuğun bakım ve eğitim giderlerini birlikte karşılamakla yükümlüdür (TMK m. 327). Boşanmadan sonra çocuk bir ebeveynin yanında kalır. Bakımı fiilen bu ebeveyn üstlenir. Diğer ebeveyn ise giderlere para ile katılır. Bu katılım payına iştirak nafakası denir. Halk arasında çocuk nafakası olarak da bilinir.
Nafaka çocuğun hakkıdır. Velayet sahibi ebeveyn bu parayı çocuk adına alır ve çocuğun ihtiyaçları için kullanır. Velayetin kime verileceği ise ayrı bir değerlendirmedir. Bu konuda anlaşmalı boşanmada velayet yazımızı inceleyebilirsiniz.
Boşanmada üç nafaka türü vardır: tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası. Türlerin karşılaştırması için nafaka davası ve nafaka türleri rehberimize göz atabilirsiniz.
İştirak Nafakasının Şartları
Ergin Olmayan Müşterek Çocuk
Nafaka yalnızca 18 yaşını doldurmamış ortak çocuk için istenir.
Velayetin Diğer Ebeveynde Olması
Nafakayı velayeti almayan ebeveyn öder. Ortak velayette de çocuğun yanında yaşamadığı ebeveyn nafakaya hükmedilebilir.
Kusur Aranmaz
Boşanmada kim kusurlu olursa olsun çocuğun nafaka hakkı etkilenmez.
Ödeme Gücü
Nafaka, yükümlünün gücüyle orantılı belirlenir. Çalışabilecek durumdaki ebeveyn işsiz olsa bile sorumludur.
Hakim, boşanma davasında iştirak nafakasına talep olmasa da çocuğun yararını gözeterek karar verebilir. Yine de tutarı ve artış oranını dilekçede açıkça istemek her zaman daha güvenlidir.
İştirak Nafakası Hesaplama: Hakim Neye Bakar?
İştirak nafakası hesaplama işleminde hakim iki soruya cevap arar. Çocuğun aylık ihtiyacı ne kadar? Bu ihtiyacın ne kadarını hangi ebeveyn karşılamalı? Bu soruların cevabı için mahkeme kolluk aracılığıyla sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırır. Ayrıntılar için SED raporu yazımıza bakabilirsiniz.
| Ölçüt | Hesaba Etkisi |
|---|---|
| Çocuğun yaşı ve eğitim kademesi | Kreş, okul, servis ve kurs giderleri tutarı yükseltir |
| Sağlık durumu | Kronik hastalık ve özel bakım ihtiyacı ayrıca dikkate alınır |
| Nafaka yükümlüsünün geliri | Maaş, kira, ticari kazanç ve diğer gelirler |
| Velayet sahibinin geliri | Velayet sahibi de gücü oranında katkı sunar |
| Yükümlünün diğer yükleri | Yeni evlilikten çocuk, bakmakla yükümlü olduğu kişiler |
| Ailenin alışılmış yaşam düzeyi | Çocuk boşanmadan önceki hayat düzeyinden kopmamalıdır |
Yüzde oranlarına dikkat: Uygulamada nafakanın gelirin yüzde 20-30 kadarı olduğu söylenir. Bu oranlar kanunda yoktur ve hakimi bağlamaz. Belgelenen giderler ve iki ebeveynin gerçek geliri her zaman belirleyicidir.
Nafaka miktarının genel ölçütleri için nafaka miktarı nasıl belirlenir yazımızı da okuyabilirsiniz.
İştirak Nafakası Nedir? Miktarlar ve Hesaplama
Örnek İştirak Nafakası Hesabı
Aşağıdaki örnek, hakimin izlediği ihtiyaç ve gelir oranı yöntemini gösterir. Rakamlar yalnızca yöntemi anlatmak içindir.
Çocuğun aylık gideri belirlenir
Beslenme, giyim, okul, servis, kurs ve sağlık giderleri toplanır. Örnekte toplam gider aylık 18.000 TL olsun.
Ebeveynlerin gelirleri karşılaştırılır
Babanın net geliri 60.000 TL, annenin net geliri 30.000 TL olsun. Toplam gelir 90.000 TL eder.
Gider, gelir oranında paylaştırılır
Babanın gelir payı üçte ikidir. 18.000 TL giderin üçte ikisi 12.000 TL eder.
Hakim hakkaniyete göre son tutarı belirler
Velayet sahibi annenin fiili bakım emeği de dikkate alınır. Hakim bu çerçevede örneğin aylık 11.000 ile 13.000 TL arasında bir tutara hükmedebilir.
Bu yöntem, Yargıtayın “ebeveynlerin gücü oranında katılım” ilkesinin pratik bir yansımasıdır. Her dosyada sonuç, sunulan belgelere ve SED raporuna göre değişir.
İştirak Nafakası Nasıl Talep Edilir?
- Boşanma davası içinde: Dava dilekçesinde çocuk için tedbir nafakası ve boşanmadan sonrası için iştirak nafakası birlikte istenir.
- Anlaşmalı boşanmada: Tutar, ödeme günü ve artış oranı protokole yazılır. Hakim tutarı yetersiz bulursa değiştirebilir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma protokolü yazımıza bakabilirsiniz.
- Boşanmadan sonra ayrı dava: Nafaka hiç istenmemişse velayet sahibi Aile Mahkemesinde ayrı dava açabilir. Nafaka dava tarihinden itibaren başlar. Geçmiş aylar için talep edilemez.
Dilekçeye okul ve servis faturaları, kira sözleşmesi, sağlık giderleri ve diğer ebeveynin gelirini gösteren belgeler eklenmelidir. Gelirin gizlendiği iddiasında SGK kayıtları önemlidir. Bu noktada Ankara İş Hukuku Avukatı desteğiyle gerçek gelir ortaya konabilir.
Ayrı açılan nafaka davasında 2026 yılı için 732 TL başvurma harcı alınır. Ayrıca bir yıllık nafaka tutarı üzerinden nispi harcın dörtte biri peşin yatırılır.
Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Boşanma davası sürerken | Çocuk için tedbir nafakası ödenir |
| Boşanma kararı kesinleşince | Tedbir nafakası iştirak nafakası olarak devam eder |
| Çocuğun 18 yaşını doldurması | Kendiliğinden sona erer |
| Çocuğun 18 yaşından önce evlenmesi | Erginlik kazanıldığı için sona erer |
| Velayetin nafaka borçlusuna geçmesi | Nafaka yükümlülüğü sona erer |
| Çocuğun veya borçlunun ölümü | Sona erer |
Eğitimi devam eden ergin çocuk, TMK m. 328/2 uyarınca eğitimi bitene kadar ana ve babasından nafaka isteyebilir. Bu talebi çocuk kendi adına açacağı davayla ileri sürer.
Özel Durumlarda Çocuk Nafakası
| Durum | Uygulama |
|---|---|
| Birden fazla çocuk | Her çocuk için ayrı tutar belirlenir. Kararda çocuk başına miktar yazılır. |
| Ortak velayet | Çocuğun yanında yaşamadığı ebeveyn nafaka öder. Giderlerin paylaşımı protokolde ayrıca yazılabilir. |
| Kardeşlerin farklı ebeveynde kalması | Her ebeveyn diğerinin yanındaki çocuk için gücü oranında katkı sunar. |
| Yurt dışında yaşayan borçlu | Türk mahkemesi kararı Türkiye’deki mal ve gelirlere icra edilir. Yurt dışında tahsil için uluslararası sözleşmelere başvurulur. |
| Özel eğitim ihtiyacı olan çocuk | Terapi, rehabilitasyon ve özel okul giderleri nafakayı belirgin biçimde artırır. |
| Üniversiteye başlayan ve 18 yaşını dolduran çocuk | Çocuk nafakası sona erer. Çocuk TMK m. 328/2 uyarınca kendi adına dava açar. |
Velayet sahibinin yeniden evlenmesi, çocuk nafakasını kendiliğinden sona erdirmez. Nafaka çocuğa aittir ve çocuğun ihtiyaçları devam ettiği sürece ödenir. Yeni eşin geliri, kural olarak nafaka borçlusunun yükümlülüğünü azaltmaz.
Artış Oranı ve Nafaka Artırımı
Nafakanın enflasyon karşısında erimemesi için kararda yıllık artış oranı bulunmalıdır. Uygulamada iki ölçüt öne çıkar:
TÜFE Oranında Artış
TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi. Anlaşmalı boşanma protokollerinde en sık tercih edilen ölçüttür.
Yİ-ÜFE Oranında Artış
Yurt içi üretici fiyat endeksi. Yargıtay, artırım davalarında bu ölçütü uzun süredir esas almaktadır.
Kararda artış oranı yoksa veya oran yetersiz kalmışsa nafaka artırım davası açılır. Çocuğun okula başlaması, üniversite hazırlığı veya sağlık giderinin artması da artırım sebebidir. Babanın gelirinin belirgin biçimde yükselmesi de dikkate alınır.
Nafakanın İndirilmesi veya Kaldırılması
Nafaka borçlusunun geliri ciddi biçimde düşerse indirim istenebilir. İşini kaybetmesi, emekli olması veya yeni bir çocuğunun olması bu sebepler arasındadır. Ancak mahkeme kararı olmadan ödemeyi kesmek doğru değildir. Kesilen her ay borç olarak birikir ve icraya konu olur.
Nafaka yükümlüsünün hangi hallerde ödeme yapmayacağına dair ayrıntılar için erkek hangi hallerde nafaka ödemez yazımızı inceleyebilirsiniz.
İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur?
İlamlı icra takibi
Velayet sahibi mahkeme kararıyla icra dairesine başvurur. Kararın kesinleşmesi beklenmez.
Maaş ve mal haczi
Borçlunun maaşına, banka hesabına ve mallarına haciz konulur. Nafaka alacağı maaş haczinde önceliklidir.
Tazyik hapsi
Takipten sonra işleyen nafakayı ödemeyen borçlu hakkında İcra ve İflas Kanunu m. 344 uyarınca 3 aya kadar tazyik hapsi istenebilir. Borç ödenince borçlu serbest bırakılır.
Nafaka ödenmese bile çocukla kişisel ilişki engellenemez. İki yükümlülük birbirinden bağımsızdır. Tahsil süreci için nafaka ödememe cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Belgelenmeyen her gider, nafakadan eksilen bir tutardır. Okul ve sağlık masrafları dosyaya girmezse veya artış oranı istenmezse çocuğun hakkı yıllarca eksik kalır. Ödenmeyen nafakada süreleri kaçırmak da tazyik hapsi imkanını ortadan kaldırabilir.
İştirak nafakası talebinizi, artırım davanızı veya tahsil sürecinizi doğru yönetmek için Ankara Aile Hukuku Avukatı Av. Hilal Beşevli Uğurlu ile iletişime geçebilirsiniz. Velayet ve nafakanın birlikte değerlendirildiği durumlar için velayet ve nafaka davaları sayfamızı, boşanma süreci için Ankara Boşanma Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Yargıtay Kararları
Nafaka ebeveynlerin gücü oranında belirlenir
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, iştirak nafakasının çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın mali gücü birlikte değerlendirilerek belirlenmesi gerektiğini kabul eder. Velayet sahibinin de gücü oranında katkı sunduğu dikkate alınır.
Çalışma gücü olan ebeveyn nafakadan kurtulamaz
Yerleşik içtihada göre ebeveynin işsiz olması veya gelirini belgelememesi, çalışma gücü varsa nafaka yükümlülüğünü kaldırmaz. Hakim ödeme gücüne uygun bir tutar belirler.
SED araştırması yapılmadan nafaka belirlenemez
Yargıtay, tarafların sosyal ve ekonomik durumu araştırılmadan belirlenen nafakayı eksik inceleme sayar ve bu kararları bozar.
Çocuk adına nafakadan feragat geçersizdir
İştirak nafakası çocuğun hakkı olduğundan, velayet sahibinin feragat beyanı çocuğun sonradan nafaka talep etmesini engellemez.
Artırım davasında ekonomik göstergeler dikkate alınır
Yargıtay, nafakanın artırılması davalarında önceki karardan bu yana geçen sürede ÜFE veya TÜFE değişimini ve tarafların gelirindeki değişikliği birlikte değerlendirir.
Sıkça Sorulan Sorular
İştirak nafakası nasıl hesaplanır?
Kanunda sabit bir formül yoktur. Hakim önce çocuğun aylık giderlerini belirler. Sonra bu gideri anne ve babanın gelirine göre paylaştırır. Velayeti almayan ebeveynin payı iştirak nafakası olarak hükmedilir. Uygulamada dile getirilen yüzde oranları bağlayıcı değildir.
İştirak nafakası kaç yaşına kadar ödenir?
İştirak nafakası çocuk 18 yaşını doldurunca kendiliğinden sona erer. Çocuk eğitimine devam ediyorsa TMK m. 328/2 uyarınca eğitimi bitene kadar ana ve babasından nafaka isteyebilir. Bu talebi çocuk kendi adına ayrı bir davayla ileri sürer.
Geliri olmayan baba iştirak nafakası öder mi?
Evet. Çalışma gücü olan ebeveynin işsiz olması nafaka yükümlülüğünü kaldırmaz. Hakim, en az asgari ücret düzeyinde kazanç elde edebileceğini kabul ederek ödeme gücüne uygun bir nafaka belirler.
Velayet sahibi iştirak nafakasından feragat edebilir mi?
Hayır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır. Velayet sahibinin nafaka istemediğini söylemesi çocuğun ileride nafaka almasına engel olmaz. Hakim, anlaşmalı boşanmada bile çocuğun yararına aykırı bulduğu nafaka maddesine müdahale edebilir.
İştirak nafakası her yıl artar mı?
Kararda veya protokolde artış oranı yazıyorsa her yıl kendiliğinden artar. Uygulamada TÜFE veya Yİ-ÜFE oranı esas alınır. Artış oranı yoksa nafaka artırım davası açılması gerekir.
İştirak nafakası ödenmezse ne olur?
Velayet sahibi ilamlı icra takibi başlatır. Borçlunun maaşına ve mallarına haciz konulur. Takipten sonra işleyen nafakayı ödemeyen borçluya, şikayet üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi verilebilir.
Süresiz nafaka kararı iştirak nafakasını etkiler mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesinin 2026 kararı yalnızca yoksulluk nafakasındaki süresiz olarak ibaresini iptal etti. İştirak nafakası zaten çocuğun erginliğine kadar ödenir ve bu karardan etkilenmez.
Türk Medeni Kanunu m. 182 ve 327-330 metnine mevzuat.gov.tr (TMK – Kanun No: 4721) üzerinden, güncel TÜFE ve Yİ-ÜFE oranlarına TÜİK veri portalı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bilgiler 2 Ekim 2026 itibarıyla günceldir.