Trafik Hukuku

Trafik Kazasında Sigortadan Alınacak ÖdemelerKusurlu aracın zorunlu trafik sigortası (ZMSS); karşı tarafın araç hasarını ve değer kaybını, tedavi giderlerini, kalıcı sakatlıkta iş göremezlik tazminatını ve ölümde destekten yoksun kalma tazminatını limitler dahilinde öder. 2026 limitleri: maddi zararda araç başına 400.000 TL; sakatlanma ve ölümde kişi başına 3.600.000 TL. Sigortacı başvuruyu 15 gün içinde sonuçlandırmak, kabulde 8 iş günü içinde ödemek zorundadır; aksi halde Sigorta Tahkim Komisyonu ve dava yolu açılır. Manevi tazminat ile ikame araç bedeli ZMSS kapsamı dışındadır.
Av. Hilal Beşevli Uğurlu GörüşüSigorta ödemelerinde iki sistematik sorunla karşılaşıyoruz: değer kaybının hiç ödenmemesi veya formülün en alt bandından hesaplanması ile bedensel zararlarda maluliyet oranı kesinleşmeden alınan ibranameler. Sigorta şirketinin eksperinin belirlediği tutar nihai değildir; tahkim yolunda bağımsız bilirkişi hesabıyla ödemeler çoğu dosyada belirgin biçimde artmaktadır. Ankara’daki dosyalarımızda başvuru dilekçesini, ileride tahkim ve dava aşamasının delil zeminini kuracak biçimde; tüm zarar kalemlerini tek tek adlandırarak ve belgeleyerek hazırlıyoruz. Eksik kalemle yapılan başvuru, eksik ödemeyle sonuçlanır.

Kazada Devreye Giren Sigortalar: ZMSS, Kasko, İMM

  • Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS): Aracın üçüncü kişilere verdiği zararları limitler dahilinde karşılar; kusurlunun değil, zarar görenin güvencesidir. Zarar gören, kusurlu aracın sigortacısına doğrudan başvurabilir.
  • Kasko: İsteğe bağlıdır; kişinin kendi aracının zararını kusur durumuna bakmaksızın poliçe kapsamında öder, ardından kusurluya rücu eder. Kaskodan alınan onarım, karşı sigortadan değer kaybı istenmesine engel değildir.
  • İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM): ZMSS limitlerini aşan zararlar için ek teminattır; poliçesine göre manevi tazminatı da kapsayabilir. Yüksek bedelli araçların karıştığı kazalarda kritik önemdedir.
  • Ferdi kaza ve koltuk sigortaları: Ticari araçlarda zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası, yolcuların ölüm ve sakatlanma zararlarını kusur aranmaksızın öder.

Sigorta ödemeleri, kusurlulara karşı dava haklarını ortadan kaldırmaz; hangi kalemin kimden isteneceğinin bütünü için trafik kazası davası rehberimize bakabilirsiniz.

2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri

Teminat 2026 Limiti
Maddi zarar (araç başına) 400.000 TL
Maddi zarar (kaza başına) 800.000 TL
Sağlık giderleri (kişi başına) 3.600.000 TL
Sakatlanma ve ölüm (kişi başına) 3.600.000 TL
Sakatlanma ve ölüm (otomobilde kaza başına) 18.000.000 TL

Limitler SEDDK tarafından her yıl güncellenir; 2025 yılında kişi başına bedeni teminat 2.700.000 TL iken 2026’da 3.600.000 TL’ye yükseltilmiştir. Uygulanacak limit, poliçenin yazıldığı yılın değil kaza tarihinin limitidir. Limiti aşan zarar, kusurlu sürücü ve işletenden; varsa İMM sigortacısından istenir.

Sigortanın Ödediği ve Ödemediği Kalemler

Kalem ZMSS Öder mi?
Karşı aracın onarım bedeli Evet
Araç değer kaybı Evet
Sürekli sakatlık (iş göremezlik) tazminatı Evet
Destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri Evet
SGK kapsamı dışındaki belgeli tedavi giderleri Evet
Manevi tazminat Hayır (İMM kapsayabilir)
İkame araç ve araç mahrumiyeti Hayır
Ticari kazanç kaybı ve araçtaki eşya Hayır
Kusurlu sürücünün kendi araç hasarı ve bedensel zararı Hayır (kasko / ferdi kaza kapsamı)

ZMSS kapsamı dışında kalan kalemler kusurlulardan dava yoluyla istenir; kalemlerin hesap esasları maddi ve manevi tazminat rehberimizde ayrıntılıdır.

Araç Değer Kaybı: Şartlar ve Hesaplama

Değer kaybı; onarılan aracın, kazasız emsallerine göre ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüşüdür ve onarım bedelinden bağımsız bir alacaktır. Esaslar:

  • Talep, kusuru oranında karşı aracın ZMSS’sinden yapılır; tam kusurlu araç sahibi kendi kusuru oranında değer kaybı isteyemez.
  • Hesap; Genel Şartlar ekindeki formüle göre aracın rayiç değeri, kilometresi ve hasarın niteliği üzerinden yapılır. Mini onarımla giderilebilen basit zararlar ile daha önce aynı bölgesi hasarlı parçalar hesapta dikkate alınmaz.
  • Sigortanın eksper raporuyla önerdiği tutar bağlayıcı değildir; tahkimde bağımsız bilirkişi hesabıyla tutarın yükseltilmesi mümkündür.
  • Talep için aracın satılmış olması gerekmez; zarar, onarımın tamamlanmasıyla doğar.

Bedensel Zarar Ödemeleri: Sakatlık ve Ölüm

Sürekli sakatlık tazminatı: Kalıcı maluliyet, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esaslarına göre raporlanır; tazminat, kazazedenin geliri, yaşı ve maluliyet oranıyla aktüerya hesabına göre kişi başına 3.600.000 TL limit dahilinde ödenir. Ölüm halinde: Desteğinden yoksun kalanlara destekten yoksun kalma tazminatı ve belgeli cenaze giderleri ödenir; hak sahipliği ve hesap ayrıntıları için ölümlü trafik kazası rehberimize bakabilirsiniz. Sağlık giderleri: Kazaya bağlı tedavi giderleri kural olarak SGK tarafından karşılanır; SGK kapsamı dışında kalan belgeli giderler sigortadan istenir. Yaralanmanın ceza boyutuyla birlikte yürütülmesi için yaralamalı trafik kazası rehberimiz yol göstericidir.

Sigortaya Başvuru: Belgeler ve Süreler

KTK m. 97 uyarınca sigortacıya yazılı başvuru, dava ve tahkimin ön şartıdır. Başvuru dosyasında bulunması gerekenler:

  1. Kaza tespit tutanağı (taraflar arası veya kolluk tutanağı) ve olay yeri fotoğrafları
  2. Araç zararında: ruhsatlar, ekspertiz ve onarım belgeleri, değer kaybı talebi için kilometre ve hasar kayıtları
  3. Bedensel zararda: epikriz ve tedavi evrakı, kesinleşmiş maluliyet raporu, gelir belgeleri
  4. Ölümde: veraset ilamı, ölüm belgesi, gelir belgeleri ve cenaze gider faturaları
  5. Hak sahibinin kimlik ve IBAN bilgileri

Süreler: Sigortacı başvuruyu 15 gün içinde sonuçlandırmak; kabul halinde belgelerin tamamlanmasından itibaren 8 iş günü içinde ödemek zorundadır. Süresinde cevap verilmemesi, ret sayılır ve tahkim ile dava yolunu açar; geciken ödemeye temerrüt faizi işler.

Eksik Ödeme ve Ret Halinde: Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigortacının ret veya eksik ödemesi halinde en hızlı yol Sigorta Tahkim Komisyonudur: başvuru; sigortacının nihai cevabı veya 15 günlük sürenin cevapsız geçmesiyle yapılabilir, dosya üzerinden yürüyen süreç çoğunlukla 4 ile 8 ayda sonuçlanır ve hakem kararları ilam hükmündedir. Belirli tutarın altındaki kararlar kesindir; üzerindekiler için itiraz hakem heyeti ve koşullarına göre istinaf yolu açıktır. Eksik ödeme yapılmış dosyalarda fark tazminatı tahkimde ayrıca istenebilir. Sigorta limitini aşan zararlar ile manevi tazminat için ise kusurlulara karşı mahkeme yolu gerekir; dava haritası trafik kazası sonrası açılacak davalar rehberimizdedir.

Sigortasız ve Kaçan Araç: Güvence Hesabı

Zarar verenin belirlenemediği veya güvencesiz kaldığı hallerde devreye Güvence Hesabı girer. Hesap; tespit edilemeyen (kaçan) araçların yol açtığı ölüm ve sakatlanma zararlarını, sigortasız araçların neden olduğu bedensel zararları, çalıntı araç kazalarını ve sigortacının iflası hallerini karşılar. Başvuru; zorunlu sigortadaki belgelerle yapılır ve aynı teminat limitleri uygulanır. Kaçan araç kazalarında olayın derhal kolluğa bildirilmesi ve kamera araştırması yaptırılması, hem faile ulaşmak hem Güvence Hesabı başvurusunu belgelemek için kritik önemdedir.

Yargıtay Kararları Işığında Sigorta Ödemeleri

Değer kaybının onarım bedelinden bağımsızlığı
Yargıtay; aracı onarılan zarar görenin, onarım bedeli ödenmiş olsa dahi ikinci el değerindeki azalmayı ayrıca isteyebileceğini istikrarla kabul etmektedir. Değer kaybının; aracın modeli, kilometresi, hasarın ağırlığı ve onarım kalitesi gözetilerek uzman bilirkişi eliyle hesaplanması aranır.
İbranamenin ödenen kalemle sınırlı etkisi
Sigorta ödemesi sırasında imzalatılan ibranameler; Yargıtay uygulamasında kural olarak yapılan ödemenin kapsadığı kalem ve tutarla sınırlı sonuç doğurur. Ödenen tutar ile gerçek zarar arasında açık oransızlık bulunması veya zararın sonradan gelişmesi halinde fark tazminatı istenebilir.
Temerrüt faizinin başlangıcı
Sigortacı yönünden faiz; usulüne uygun başvuru ve belgelerin iletilmesine rağmen kanuni süre içinde ödeme yapılmayan tarihten itibaren işletilmektedir. Başvuru yapılmadan açılan davalarda faiz başlangıcı dava tarihine kayabileceğinden, başvurunun belgeli ve tarihli yapılması önem taşır.
Kaza tarihindeki limitin uygulanması
Zorunlu sigortada sigortacının sorumluluğu, poliçede yazılı tutarla değil; zararın gerçekleştiği kaza tarihinde yürürlükte olan teminat limitiyle belirlenir. Yargıtay; limit artışlarının kaza tarihine göre uygulanacağını, poliçedeki eski limitlere dayanılamayacağını kabul etmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Sigorta ödemesi kusur oranına göre mi yapılır?
Evet. Kusurlu aracın sigortası, zarar görenin zararını karşı tarafın kusuru oranında öder. Örneğin yüzde 50 kusur paylaşımında her taraf, kendi zararının yarısını karşı sigortadan alır. Kusur oranına tahkim ve dava aşamasında bilirkişi incelemesiyle itiraz edilebilir.
Kendi kaskomu kullanırsam hasar kaydım prime yansır mı?
Kusursuz olduğunuz kazada kaskonuz ödemeyi yapıp kusurlunun sigortasına rücu ederse, hasarsızlık indiriminiz kural olarak korunur; uygulama poliçe şartlarına göre değişir. Rücu sonucu alınamayan dosyalarda basamak etkilenebileceğinden, kusursuz kazalarda doğrudan karşı sigortaya başvuru da değerlendirilmelidir.
Değer kaybını aracı satmadan isteyebilir miyim?
Evet. Değer kaybı, satış anında değil onarımın tamamlanmasıyla doğar; aracı elinde tutan malik de talep edebilir. Talep için aracın ekspertiz kayıtları, onarım faturaları ve kilometre bilgisi yeterlidir.
Sigorta şirketi evrak eksikliğiyle süreci uzatıyor, ne yapabilirim?
Sigortacının hangi belgeleri isteyebileceği mevzuatta sınırlıdır; belgeler iletildikçe yazılı teyit alınmalıdır. On beş günlük süre cevapsız geçtiğinde veya oyalama sürdüğünde, son durumu belgeleyerek tahkime başvurmak süreci hızla sonuca bağlar ve temerrüt faizini işletir.
Sürücü alkollüyse sigorta yine öder mi?
Zarar gören üçüncü kişiler yönünden sigortacı ödeme yapar; kusurlu sürücünün alkollü olması mağdurun hakkını etkilemez. Ancak sigortacı, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği hallerde ödediği tutarı kendi sigortalısına (sürücü ve işletene) rücu edebilir.
Tahkim mi dava mı daha avantajlı?
Sigorta limiti içindeki belgeli zararlar için tahkim; hız ve masraf yönünden belirgin avantajlıdır. Limiti aşan zararlar, manevi tazminat ve sigorta kapsamı dışındaki kalemler için mahkeme gerekir. Güçlü strateji çoğu dosyada ikisinin birlikte kurgulanmasıdır.

Yasal Dayanak

  • 2918 sayılı KTK m. 91-101: Zorunlu mali sorumluluk sigortası, doğrudan başvuru ve ödeme süreleri
  • 2918 sayılı KTK m. 107: Çalınan ve gasbedilen araçlarda sorumluluk
  • 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14: Güvence Hesabı
  • 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30: Sigorta Tahkim Komisyonu
  • Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları: Teminat kapsamı ve değer kaybı hesabı
Yazar HakkındaAv. Hilal Beşevli Uğurlu, 2006 yılından bu yana Ankara’da avukatlık mesleğini sürdürmekte olup Ankara Barosu’na kayıtlıdır. Mesleki çalışma alanları arasında trafik kazası tazminat davaları, sigorta tahkim başvuruları, iş hukuku, aile hukuku, boşanma, velayet ve nafaka davaları yer almaktadır.
İletişimSigorta başvurunuzun ve tazminat kalemlerinizin eksiksiz hazırlanması için Ankara avukat Av. Hilal Beşevli Uğurlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Kavaklıdere Mah. Bestekar Sok. No:14/10, Çankaya / Ankara | Tel: +90 312 424 0448 | E-posta: info@avukathilalbesevli.com

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Kripto Para Avukatı