Müşterek Konut Tahsisi: Boşanmada Evde Kim Kalır? 2026
- Müşterek Konut Tahsisi Nedir?
- Tahsisin Yasal Dayanakları
- Hâkimin Tahsis Kararı Verme Kriterleri
- Mülk Sahipliği ve Tahsis — Tapu Önemli mi?
- Kiralık Evde Tahsis
- Aile Konutu Şerhi (TMK m. 194)
- Tahsis Talebi Nasıl Yapılır? Dilekçe İçeriği
- Şiddet Durumunda Tahsis (6284 Kapsamı)
- Kusurlu Eşe Konut Tahsis Edilebilir mi?
- Tahsis Kararına İtiraz
- Boşanmadan Sonra Konutun Durumu
- İcra Takibi ile Tahliye
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
- Yasal Dayanak
Müşterek Konut Tahsisi Nedir?
Müşterek konut tahsisi; Ankara Boşanma Avukatı uygulamasında boşanma davası sürecinin en kritik geçici tedbirlerinden biridir. Evlilik birliğinde eşlerin birlikte ikamet ettiği konutun, boşanma davası devam ederken mahkeme kararıyla geçici olarak eşlerden birine özgülenmesini ifade eder.
Temel Özellikler: Tahsis kararı tapu mülkiyetini değiştirmez; yalnızca kullanım hakkını düzenler. Konut tapuda kimin adına kayıtlı olursa olsun mahkeme, diğer eşe kullanım hakkı tanıyabilir. Tahsis kararı boşanma davasının kesinleşmesiyle kendiliğinden sona erer.
Tahsisin Yasal Dayanakları
TMK m. 169 — Dava Süresince Tedbir
- Hâkim, boşanma ya da ayrılık davası açılınca re’sen tedbir alır
- Eşlerin barınması ve geçimi için gerekli önlemler kapsamında konut tahsisi yapılabilir
- Talep beklenmeksizin de uygulanabilir
- Boşanma kesinleşene kadar geçerlidir
6284 Sayılı Kanun — Şiddet Durumunda Acil Tahsis
- Aile içi şiddet ya da şiddet tehlikesi varsa uygulanır
- Şiddet uygulayan eş konuttan derhal uzaklaştırılır
- Şiddete uğrayan eş ve çocuklara konut tahsis edilir
- Acil durumlarda karakol aracılığıyla ivedilikle alınabilir
| Yasal Dayanak | Tahsis Türü | Kim Verir | İtiraz Süresi |
|---|---|---|---|
| TMK m. 169 | Dava süresince geçici tedbir | Hâkim (re’sen de) | 1 hafta |
| 6284 Sayılı Kanun | Şiddet durumunda acil tahsis | Hâkim / Mülki amir | 2 hafta |
Hâkimin Tahsis Kararı Verme Kriterleri
Hâkimin Tahsis Kararı Verme Kriterleri
Hâkim, konutun kime tahsis edileceğine karar verirken birden fazla kriteri birlikte değerlendirir:
Çocuğun Üstün Yararı
Kimlerin evde kalmasının çocukların sağlık, eğitim ve psikolojik gelişimleri açısından daha uygun olduğu belirleyici kriterdir. Hâkim çocuğun bulunduğu ortamda kalmasını tercih eder.
Ekonomik Durum ve Sosyal Şartlar
Eşlerin aylık geliri, çalışma durumu, başka konut imkânı olup olmadığı ve barınma ihtiyaçları değerlendirilir. Başka evi ya da barınma imkânı bulunan eş dezavantajlı konumdadır.
Kusur Durumu
Boşanmadaki kusur payı değerlendirmede rol oynar; ancak tek belirleyici kriter değildir. Çocuğun yararı, kusur kriterinin önüne geçebilir.
Fiilen Oturma Şartı: Yargıtay içtihadına göre tahsis talep eden eşin, dava tarihi itibarıyla konutu fiilen terk etmemiş olması zorunludur. Eş konutu kendi iradesiyle terk etmişse tahsis talebi reddedilebilir. Bu nedenle konutu terk etmeden önce hukuki adım atılması kritik önem taşır.
Mülk Sahipliği ve Tahsis — Tapu Önemli mi?
Tahsis kararı tapu mülkiyetinden tamamen bağımsızdır. Mahkeme, tapu kimin adına kayıtlı olursa olsun konutu diğer eşin kullanımına tahsis edebilir. Mülk sahibi eşin tahsise itiraz gerekçesi olarak mülkiyet hakkını öne sürmesi kural olarak kabul görmez.
| Konut Durumu | Tahsis Kararı Üzerindeki Etkisi |
|---|---|
| Konut eşlerden birinin adına kayıtlı | Diğer eşe tahsis edilebilir; mülkiyet tahsisi engellemez |
| Konut ortak mülkiyet | Her iki eş de eşit hak sahibi; çocuk yararı belirleyici olur |
| Konut üçüncü kişiye ait (kiralık) | Tahsis mümkündür; kira yükümlülüğü ayrıca düzenlenir |
| Konut eşin ailesine ait | Yargıtay bu durumda tahsise daha temkinli yaklaşır |
Kiralık Evde Tahsis
Müşterek konutun kiralık olması tahsis talebine engel değildir. Ancak kira sözleşmesi açısından dikkat edilmesi gereken kritik noktalar vardır:
Önemli Kural: Tahsis kararı, kira sözleşmesinin tarafını değiştirmez. Kira sözleşmesini kim imzalamışsa kirayı ödemek hukuki olarak o eşin yükümlülüğüolmaya devam eder. Tahsis kararı alan eşin kirayı fiilen ödemesi, ayrı bir mesele olarak değerlendirilmeli ve gerekirse ayrıca düzenlenmelidir.
Uygulamada tahsis kararıyla birlikte eşlerin kira yükümlülüğüne ilişkin de bir karar alınması önerilir. Aksi hâlde kiracı eş kira ödememesi durumunda ev sahibi tarafından tahliye davası açılabilir; bu durum tahsisin fiilen işlevsizleşmesine yol açar.
Aile Konutu Şerhi (TMK m. 194)
TMK m. 194; eşlerin birlikte yaşadığı konutu koruma altına alan özel bir hükümdür. Bu madde kapsamında aile konutu şerhi tapuya işlettirilerek konutun diğer eşin rızası alınmaksızın üçüncü kişilere satışı, devri ya da üzerinde hak tesis edilmesi önlenebilir.
Aile Konutu Şerhinin Avantajı: Boşanma süreci devam ederken mülk sahibi eşin konutu satarak ya da ipotek ettirerek diğer eşi mağdur etmesinin önüne geçer. Şerh talebi için Tapu Sicil Müdürlüğü’ne başvurulabilir. Şerh, konutun tapu kaydına işlenir ve üçüncü kişilere karşı bağlayıcı hale gelir.
Aile konutu şerhi; müşterek konut tahsisiyle birlikte kullanıldığında en güçlü korumayı sağlar. Biri kullanım hakkını (tahsis), diğeri mülkiyet tasarrufunu (şerh) güvence altına alır.
Tahsis Talebi Nasıl Yapılır? Dilekçe İçeriği
Müşterek konut tahsisi iki yoldan talep edilebilir:
Tahsis Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
- Tarafların kimlik bilgileri ve boşanma davasına atıf
- Müşterek konutun açık adresi ve tapu bilgisi
- Tahsis talebinin gerekçesi: çocuğun yararı, ekonomik güçlük, barınma ihtiyacı
- Konutun kime tahsis edilmesi talep edildiği
- Varsa müşterek çocukların varlığı ve velayetin geçici olarak kime bırakılması gerektiği
- Destekleyici belgeler: çocuğun okul kaydı, kira faturası/tapu belgesi
Şiddet Durumunda Tahsis (6284 Kapsamı)
Aile içi şiddet ya da şiddet tehlikesi söz konusuysa, 6284 sayılı Kanun daha hızlı ve daha kapsamlı bir tahsis mekanizması sunar. Bu durumda tahsis; önleyici tedbir kararının bir parçası olarak şiddet uygulayan eşin konuttan uzaklaştırılmasıyla birlikte gerçekleşir.
- 6284 kapsamında tahsis kararı boşanma davası açılmadan da alınabilir
- Acil durumlarda polis veya jandarma karakolundan dahi başlatılabilir
- Karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur
- Şiddet uygulayan eşin konutun maliki olması bu kararın önünde engel oluşturmaz
İki Mekanizmanın Birlikte Kullanımı: Hem TMK m. 169 hem 6284 kapsamındaki tahsis taleplerini aynı dilekçede birlikte ileri sürmek, mağdurun hem dava sürecinde hem de şiddet tehdidine karşı çift güvence altına alınmasını sağlar.
Kusurlu Eşe Konut Tahsis Edilebilir mi?
Evet. Müşterek konut tahsisi, doğrudan kusur kriterine bağlanmamıştır. Hâkim, kusur durumunu göz önünde bulundursa da belirleyici kriter çocuğun üstün yararı ve eşlerin ekonomik koşullarıdır.
Örnek Uygulama: Boşanmada ağır kusurlu kabul edilen eş bile, velayeti kendisine geçici olarak bırakılan müşterek çocukla birlikte aile konutunda kalmaya devam edebilir. Hâkim bu durumda çocuğun okulu, sosyal çevresi ve yaşam standardının korunmasını öncelikli kriter olarak belirleyebilir.
Tahsis Kararına İtiraz
Tahsis Kararına İtiraz
Tahsis kararına itiraz, kararın hukuki dayanağına göre farklı süreler içinde yapılır:
| Kararın Dayanağı | İtiraz Süresi | İtiraz Mercii |
|---|---|---|
| TMK m. 169 kapsamında tedbir kararı | Tebliğden itibaren 1 hafta | Kararı veren aile mahkemesi |
| 6284 sayılı Kanun kapsamında karar | Tebliğden itibaren 2 hafta | Aile mahkemesi (sulh ceza hâkimliği değil) |
Kritik Kural: İtiraz kararın icrasını durdurmaz. Tahsis kararı itiraz aşamasında da yürürlükte kalmaya devam eder. Bu nedenle aleyhine karar verilen eşin ivedilikle itiraz dilekçesi hazırlaması gerekir.
Boşanmadan Sonra Konutun Durumu
Müşterek konut tahsisi boşanma kararının kesinleşmesiyle kendiliğinden sona erer. Bu tarihten itibaren:
- Konutu kullanan eşin kullanım hakkı sona erer
- Tapu sahibi eş konutun tahliyesini talep edebilir
- Tahliye gerçekleşmezse icra takibi başlatılabilir
- Konutun kira bedeli, tahliye gerçekleşene kadar haksız işgal tazminatına konu olabilir
Boşanma Sonrası Konut Kullanımı: Boşanma kararı kesinleştikten sonra eski eşin rızasıyla konutu kullanmaya devam etmesi mümkündür; ancak bu durumda yazılı bir kullanım anlaşması yapılması ya da ikametgah üzerinde resmi bir hakkın (kira sözleşmesi gibi) tesis edilmesi önerilir. Aksinde haksız işgal davası açılabilir.
İcra Takibi ile Tahliye
Boşanma kararının kesinleşmesine rağmen eski eşin konutu tahliye etmemesi halinde mülk sahibi eş şu yola başvurabilir:
Yargıtay Kararları
Mülk Sahipliği Tahsisi Engellemez
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; müşterek konutun tapuda kimin adına kayıtlı olduğundan bağımsız olarak, mahkemenin çocukların üstün yararı ve eşlerin ekonomik koşulları çerçevesinde diğer eşe konut kullanım hakkı tanıyabileceğini yerleşik içtihat olarak benimsemiştir. Mülkiyet hakkı tek başına tahsise engel oluşturmaz.
Fiilen Terk Eden Eşin Tahsis Talebi Reddedilebilir
Yargıtay; müşterek konutu dava açılmadan önce kendi iradesiyle terk eden eşin tahsis talebinin reddedilebileceğini karara bağlamıştır. Konutu haklı bir sebep olmaksızın bırakan eş, sonradan tahsis talep ettiğinde bu talebin hâkim tarafından kabul görmesi güçleşmektedir. Konutu terk etmeden hukuki adım atılması bu nedenle kritiktir.
Çocuğun Yararı Kusur Kriterinin Önünde Gelir
Yargıtay; müşterek konut tahsisinde çocuğun üstün yararının, eşlerin kusur oranlarının önünde yer aldığını açıkça hükme bağlamıştır. Ağır kusurlu eş dahi, velayeti kendisine geçici olarak bırakılan çocukla birlikte konuttan yararlanmaya devam edebilir. Bu ilke, çocuğun okul ve sosyal çevresinin korunması amacını taşır.
Boşanma Kesinleştikten Sonra Tahsis Kendiliğinden Sona Erer
Yargıtay; boşanma davası kapsamında verilen konut tahsisi kararlarının boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erdiğini, ayrıca kaldırma kararı gerekmediğini teyit etmiştir. Kesinleşme sonrasında konutu işgal eden eski eşten tahliye ve haksız işgal tazminatı talep edilebilir.
Eşin Ailesine Ait Konutun Tahsisi
Yargıtay; konutun mülkiyetinin üçüncü bir kişiye (örneğin eşin anne ya da babasına) ait olduğu durumlarda tahsis kararına daha temkinli yaklaşmaktadır. Bu hallerde tahsisin üçüncü kişi mülkiyet hakları üzerinde yaratabileceği hukuki sonuçlar dikkate alınmakta; tahsis yerine alternatif barınma tedbirlerine yönlendirilebilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanmadan sonra evde oturma hakkı nasıl devam edebilir?
Boşanma kararı kesinleşince geçici tahsis sona erer. Boşanma sonrasında evde kalmaya devam etmek istenen hallerde ya konutun mülkiyet devri (mal paylaşımı davası yoluyla), ya kira sözleşmesi kurulması ya da eski eşin yazılı rızasının alınması gerekmektedir. Bu olmadan konut işgal sayılır ve tahliye davası açılabilir.
Müşterek konut tahsisi icra takibi ile uygulatılabilir mi?
Evet. Tahsis kararına uyulmaması — yani diğer eşin konutu terk etmemesi — halinde tahsis lehine karar verilen eş, bu kararı icraya koyarak zorla tahliye yaptırabilir. Bunun için mahkeme kararının ilamlı icra yoluyla icraya konulması gerekir.
Müşterek konut tahsisi için avukat zorunlu mu?
Zorunlu değil; ancak dilekçenin doğru gerekçelerle hazırlanması, fiilen oturma şartı ve boşanma davasıyla koordinasyon açısından avukatlık hizmeti alınması tavsiye edilir. Eksik ya da hatalı bir dilekçe, tahsis talebinin reddiyle sonuçlanabilir.
Kiralık evde tahsis aldım; kira ödememem durumunda ne olur?
Tahsis kararı kira sözleşmesinin tarafını değiştirmez. Kira sözleşmesini imzalayan eş hâlâ kiracı sıfatını taşımakta olup kiradan sorumludur. Ödeme yapılmaması halinde ev sahibi kiracı eşe karşı tahliye davası açabilir; bu durum tahsisin fiilen işlevsiz kalmasına yol açar. Mahkemeden kira yükümlülüğünün nasıl düzenleneceğine ilişkin ek karar talep edilmesi önerilir.
Yasal Dayanak
- TMK m. 169: Boşanma davası süresince barınma ve geçim tedbirleri
- TMK m. 194: Aile konutu şerhi — konut üzerindeki tasarruf kısıtı
- TMK m. 197: Eşlerin ayrı yaşaması ve geçici tedbirler
- 6284 sayılı Kanun m. 3–5: Şiddet durumunda koruyucu ve önleyici tedbirler
- İİK m. 26–36: İlamlı icra — tahliye prosedürü
Boşanma sürecinde Ankara İş Hukuku Avukatı kanalıyla çalışma durumu ve gelir tespiti yapılması; konut tahsisi değerlendirmesinde mahkemenin ekonomik koşulları doğru tespit etmesine de katkı sağlar.
Türk Medeni Kanunu’nun tam metnine Resmî Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz.
Adres: Kavaklıdere Mah. Bestekar Sok. No:14/10, Çankaya / Ankara | Tel: +90 312 424 0448 | E-posta: info@avukathilalbesevli.com