Uzaklaştırma Kararı: 6284 Koruyucu Önleyici Tedbirler 2026
- 6284 Sayılı Kanun: Genel Çerçeve
- Koruyucu Tedbirler (Mağdura Yönelik)
- Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayana Yönelik)
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru Adımları
- Tedbir Kararının Süresi ve Uzatılması
- Tedbir Kararına İtiraz
- Tedbir Kararının İhlali: Zorlama Hapsi
- Elektronik Kelepçe ve İzleme
- Erkek de Tedbir Kararı Talep Edebilir mi?
- Çocuklar İçin Tedbir Kararı
- Boşanma Davası ile İlişkisi
- ŞÖNİM Nedir, Nasıl Başvurulur?
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
- Yasal Dayanak
6284 Sayılı Kanun: Genel Çerçeve
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun; şiddet mağdurlarını korumaya ve şiddet uygulayanları kısıtlamaya yönelik iki temel tedbir kategorisi öngörmektedir. Kanun; evlilik içi, evlilik dışı ve aile içi tüm şiddet ilişkilerini kapsar. Ankara Boşanma Avukatı eşliğinde süreci yürütmek, hem tedbir taleplerinin eksiksiz ileri sürülmesi hem de boşanma davası stratejisinin birlikte planlanması açısından büyük avantaj sağlar.
| Kategori | Kime Yönelik | Kim Tarafından Verilir | Kapsamı |
|---|---|---|---|
| Koruyucu Tedbirler | Mağdura yönelik | Mülki amir veya hâkim | Barınma, maddi yardım, sağlık, gizlilik, kreş |
| Önleyici Tedbirler | Şiddet uygulayana yönelik | Yalnızca hâkim (acil = kolluk amiri + 24 saat hâkim onayı) | Uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı, silah teslimi |
Koruyucu Tedbirler (Mağdura Yönelik)
Koruyucu tedbirler; şiddet mağdurunu ve varsa çocuklarını desteklemeye ve güvenliklerini sağlamaya odaklanır. Mülki amir (vali/kaymakam) veya hâkim tarafından verilebilir.
Mağdura Sağlanan Koruyucu Tedbirler
- Barınma: Mağdur ve çocuklarına güvenli barınma yeri sağlanması (konuk evi, şiddet önleme merkezi vb.)
- Maddi destek: Mağdurun geçici ekonomik ihtiyaçları için yardım imkânı
- Sağlık desteği: Fiziksel ve psikolojik tedavi ile muayene hizmetlerinden yararlanma
- Kimlik ve adres gizliliği: Kişisel bilgilerin gizli tutulması, gerekiyorsa değiştirilmesi
- Kreş desteği: Mağdurun çalışması halinde çocukları için kreş imkânı sağlanması
- Psikolojik danışmanlık: Şiddet sonrası destek programları
Maddi Desteğin Kapsamı
- İlk aşamada geçici tedbir nafakasına hükmedilebilir
- Sosyal yardım kurumlarına yönlendirme
- Çalışma hayatına dönüş desteği
- Hukuki yardım imkânı (adli yardım)
- Çocuk okul kaydı ve nakli kolaylığı
Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayana Yönelik)
Önleyici tedbirler; şiddet uygulayan ya da uygulama ihtimali bulunan kişinin davranışlarını kısıtlar. Bu tedbirler yalnızca hâkim kararıyla uygulanır. Acil durumlarda kolluk amiri tarafından ivedilikle verilebilir; bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur.
| Tedbir | İçeriği | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| Evden / Ortak Konuttan Uzaklaştırma | Şiddet uygulayanın müşterek konut veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması | 6284 m. 5/1-a |
| Yaklaşmama Yasağı | Korunan kişiye, konutuna, okuluna veya işyerine belirlenen mesafeden fazla yaklaşmaması | 6284 m. 5/1-b |
| İletişim Yasağı | Telefon, mesaj, e-posta, sosyal medya aracılığıyla rahatsız etme yasağı | 6284 m. 5/1-c |
| Silah Teslimi | Ruhsatlı silahın kolluğa teslimi; kamu görevlisiyse zimmetli silah da dahil | 6284 m. 5/1-d |
| Alkol / Madde Yasağı | Alkol ya da uyuşturucu madde bağımlılığı varsa tedavi yükümlülüğü | 6284 m. 5/1-e |
| Güvence Bonosu | Şiddet uygulayanın belirlenen miktarda güvence yatırması | 6284 m. 5/2 |
Acil Uzaklaştırma: Şiddet ya da şiddet tehlikesi durumunda polis veya jandarma, hâkim kararı beklenmeksizin şiddet uygulayanı konuttan uzaklaştırabilir. Bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru Adımları
Tedbir Kararının Süresi ve Uzatılması
6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararları ilk aşamada 1 ila 6 ay arasında belirlenmektedir. Şiddet tehlikesi sona ermediği sürece mahkeme bu süreyi uzatabilir; uzatma sayısı konusunda yasal bir üst sınır öngörülmemiştir.
Uzatma Talebi: Tedbir kararının sona ermesine yakın mağdur, sürenin uzatılması için tekrar aile mahkemesine başvurabilir. Şiddet tehlikesinin devam ettiğine dair yeni delil ya da bilgi sunulması uzatma kararı için yeterlidir.
Tedbir süresi boyunca şiddet uygulayanın söz konusu konuttan çıkması, yaklaşmaması ve iletişim kurmaması gerekmektedir. Kira ödeme yükümlülüğü ya da mülk sahipliği, uzaklaştırma kararının uygulanmasını engellemez.
Tedbir Kararına İtiraz
Tedbir kararına itiraz hakkı hem mağdur hem de hakkında tedbir verilen kişi tarafından kullanılabilir.
- İtiraz süresi: Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde
- İtiraz mercii: Kararı veren Aile Mahkemesi ya da tedbiri onaylayan hâkim
- İtirazın etkisi: İtiraz kararın icrasını durdurmaz; tedbir itiraz aşamasında da yürürlükte kalır
Mağdur İçin Önemli: Aleyhine itiraz yapılması durumunda mağdurun itiraz sürecine aktif katılması gerekebilir. Bu aşamada hukuki temsil alınması büyük önem taşır; aksi hâlde tedbir kararının kaldırılması riski doğabilir.
Tedbir Kararının İhlali: Zorlama Hapsi
Tedbir Kararının İhlali: Zorlama Hapsi
6284 kapsamındaki tedbir kararlarına uyulmaması halinde zorlama hapsi uygulanır. Bu yaptırım nafaka ödememe için öngörülen tazyik hapsine benzer biçimde işler ancak şiddet önleme kapsamında ayrıca düzenlenmiştir.
İlk İhlal
3 – 10 Gün
Zorlama hapsi. Karakola bildirimle başlar, sulh ceza hâkimliği karar verir.
Tekrar İhlal
15 – 30 Gün
Artan zorlama hapsi süresi. Her ihlal ayrı bir başvuru konusudur.
Toplam Üst Sınır
6 Ay
Toplam zorlama hapsi süresi 6 ayı geçemez. İhlal borcu sıfırlamaz.
Her İhlal Ayrı Başvurudur: Tedbir kararı birden fazla kez ihlal edilmişse her ihlal için ayrı ayrı karakola bildirimde bulunulmalı ve zorlama hapsi talep edilmelidir. Tek seferde tüm ihlalleri bildirmek yerine her ihlal anında karakola başvurmak, delil güvenliği açısından daha etkilidir.
Elektronik Kelepçe ve İzleme
6284 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında; hâkim, belirlediği önleyici tedbirlerin etkin biçimde uygulanmasını sağlamak amacıyla şiddet uygulayana elektronik izleme cihazı (elektronik kelepçe) takılmasına karar verebilir. Bu cihaz sayesinde korunan kişiye belirlenen mesafeden fazla yaklaşıldığında sistem otomatik alarm vermekte ve kolluk kuvvetleri anında bilgilendirilmektedir.
Elektronik Kelepçenin Avantajı: Fiziksel yaklaşmama yasağının anlık takibini sağlayan bu sistem, mağdurun korunmasında en etkili mekanizmalardan biridir. Kararın uygulanmasını güçlendirmek amacıyla mağdur bu tedbirin de talep edilmesi gerektiğini ilgili mahkemeye belirtebilir.
Erkek de Tedbir Kararı Talep Edebilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun cinsiyetten bağımsız olarak şiddete maruz kalan ya da maruz kalma tehlikesinde bulunan herkesi kapsar. Kanun; “şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi altında bulunan kadınlar ile bunların birlikte yaşadığı çocuklar ve aynı hane içinde yaşayan diğer aile üyeleri” için ayrıca, genel olarak da “şiddete maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan herkes” için uygulanır.
| Başvurabilecek Kişiler | Açıklama |
|---|---|
| Kadın eş / eski eş | Evlilik süresince veya boşanma sonrasında |
| Erkek eş / eski eş | Şiddet mağduru ise 6284 kapsamında başvurabilir |
| Çocuklar | Anne/baba veya yetkili kişi aracılığıyla |
| Nişanlılar, birlikte yaşayanlar | Aile üyesi sayılır, 6284 kapsamındadır |
| Ayrılmış çiftler | Boşanma davası devam ederken de geçerlidir |
Çocuklar İçin Tedbir Kararı
6284 sayılı Kanun; anne ya da baba tarafından çocuğa yönelik şiddet ya da şiddet tehlikesinde de uygulanır. Çocuğun velayeti kimde olursa olsun, çocuğu tehdit eden ebeveynin uzaklaştırılması ya da çocuğa yaklaşmasının yasaklanması talep edilebilir.
- Şiddet uygulayan ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurması geçici olarak kısıtlanabilir
- Güvenlik sağlanana kadar kişisel ilişki üçüncü kişi refakatinde gerçekleştirilebilir
- Çocukla görüşme düzenlemesi; uzaklaştırma kararıyla birlikte aile mahkemesinden talep edilmelidir
Çocukların korunması için Ankara İş Hukuku Avukatı kanalıyla mağdurun çalışma hayatını sürdürmesini destekleyecek ekonomik tedbirlerin de aynı anda talep edilmesi, mağdurun hem güvenliğini hem de ekonomik bağımsızlığını koruma altına alır.
Boşanma Davası ile İlişkisi
6284 kapsamındaki tedbir kararı almak için boşanma davası açılmış olması zorunlu değildir. Evlilik devam ederken, boşanma öncesinde ya da boşanma davası süresince bağımsız olarak tedbir kararı talep edilebilir.
Bununla birlikte şu bağlantılar önemlidir:
- Tedbir kararının varlığı, boşanma davasında ağır kusur tespitine önemli katkı sağlar
- Karakol ve mahkeme kayıtları, boşanma davasında şiddeti ispat eden resmi belgeler olarak kullanılabilir
- Boşanma davası süresince tedbir nafakası ve tedbir kararı aynı anda yürürlükte olabilir
- Boşanma kararının kesinleşmesinin ardından eski eş tarafından sürdürülen taciz/şiddet için de 6284 kapsamında yeni tedbir talep edilebilir
ŞÖNİM Nedir, Nasıl Başvurulur?
ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi); Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı, tüm illerde faaliyet gösteren ve şiddet mağdurlarına kapsamlı destek sunan resmi merkezlerdir.
| ŞÖNİM Hizmetleri | Açıklama |
|---|---|
| Hukuki destek | Tedbir kararı ve boşanma süreci hakkında yönlendirme |
| Psikolojik destek | Travma sonrası bireysel ve grup terapisi |
| Barınma yönlendirmesi | Konuk evi ve kadın sığınağına yönlendirme |
| Ekonomik destek | Sosyal yardım, kreş ve iş bulma desteği |
| Tedbir takibi | Alınan kararların uygulanmasının takibi |
Başvuru Ücretsiz ve Avukatsız: ŞÖNİM’e başvuru için herhangi bir ücret alınmaz ve avukat bulundurma zorunluluğu yoktur. Mahkeme kararı ya da belge olmadan da başvurulabilir.
Yargıtay Kararları
Tedbir Kararı Boşanma Davası Açılmadan da Alınabilir
Yargıtay; 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararlarının boşanma davasından bağımsız nitelikte olduğunu, aile mahkemesinin boşanma davası olmaksızın da bu kararları verebileceğini teyit etmiştir. Tedbir kararı ayrı ve özerk bir yargılama sürecidir.
İhlal Halinde Zorlama Hapsi İçin Her Olayın Ayrı Bildirilmesi Gerekir
Yargıtay; her bir tedbir ihlalinin ayrı bir zorlama hapsi talebine konu edilebileceğini, ihlallerin toplu bildirimiyle yeterli sayılmayabileceğini vurgulamıştır. Mağdurun her ihlal anında derhal ilgili birimlere başvurması, zorlama hapsinin etkin biçimde uygulanabilmesi için zorunludur.
Tedbir Kararına İtiraz Kararın İcrasını Durdurmaz
Yargıtay; hakkında tedbir kararı verilen kişinin itirazda bulunması durumunda kararın icrasının kendiliğinden durmayacağını, itiraz süresince tedbirin yürürlükte kalmaya devam ettiğini karara bağlamıştır. Bu ilke; mağdurun güvenliğinin itiraz aşamasında da korunmasını sağlar.
Konut Mülkiyeti Uzaklaştırma Kararını Engellemez
Yargıtay; şiddet uygulayanın konutun maliki ya da kiracısı olmasının, 6284 kapsamındaki evden uzaklaştırma kararının verilmesine ve infaz edilmesine engel oluşturmayacağını açıkça hükme bağlamıştır. Mülkiyet hakkı, şiddet karşısında öne sürülecek bir savunma gerekçesi değildir.
Sık Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı aldıktan sonra eşimle anlaşmaya varırsam ne olur?
Tarafların anlaşması halinde mağdur tedbir kararının kaldırılması ya da değiştirilmesi için mahkemeye başvurabilir. Ancak anlaşma kendiliğinden tedbiri sonlandırmaz; resmi kaldırma kararı gerekir. Şiddet tehlikesinin geçtiğinden emin olmadan tedbirin kaldırılmasını talep etmek riskli olabilir.
Eşim kamu görevlisi ve silahı var; ne yapabilirim?
6284 m. 5/1-d kapsamında önleyici tedbir kararında hem özel ruhsatlı silah hem de kamu görevlisinin zimmetli görev silahı teslim yükümlülüğüne yer verilebilir. Mahkeme bu talebi açıkça ileri sürmeden re’sen hükmedebilir; ancak dilekçede mutlaka belirtilmesi önerilir.
Uzaklaştırma kararı varken eş eve girmek isterse ne yapmalıyım?
Tedbir kararı mevcutken eşin eve girmek istemesi ya da iletişim kurması ihlal oluşturur. Bu durumda derhal polis/jandarma çağrılmalı ve karakola yazılı bildirimde bulunulmalıdır. Her ihlal tutanakla belgelenmeli ve zorlama hapsi talebinde bulunmak üzere dosyalanmalıdır.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra da tedbir kararı geçerli midir?
Tedbir kararı boşanma kararından bağımsızdır. Boşanma kesinleşse bile eski eş tarafından sürdürülen taciz, tehdit ya da şiddet için ayrı bir 6284 tedbiri talep edilebilir. Eski eşin oluşturduğu tehlike, evlilik bağının sona ermesiyle ortadan kalkmaz.
Yasal Dayanak
- 6284 sayılı Kanun m. 3–5: Koruyucu ve önleyici tedbir kararları
- 6284 sayılı Kanun m. 8: Tedbir kararlarının yerine getirilmesi
- 6284 sayılı Kanun m. 13: Zorlama hapsi
- 6284 sayılı Kanun m. 17: Elektronik izleme (kelepçe)
- TMK m. 162, 166: Boşanma sebebi olarak şiddet
- TMK m. 169: Tedbir nafakası
6284 sayılı Kanun’un tam metnine Resmî Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) üzerinden, ŞÖNİM adresleri ve hizmetleri için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (aile.gov.tr) sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Adres: Kavaklıdere Mah. Bestekar Sok. No:14/10, Çankaya / Ankara | Tel: +90 312 424 0448 | E-posta: info@avukathilalbesevli.com